Ostalo

Petar Matić : Poraženi su izabrali nastavak rata

petar maticAutor teksta general-pukovnik JNA u penziji, narodni heroj i predsednik Društva za istinu o NOB i Jugoslaviji - Petar Matić Dule

U poslednje vreme vodi se široka i veoma tendenciozna kampanja oko „novootkrivenih“ grobnica žrtava stradalih na području Slovenije i Hrvatske u vremenu posle zvanično objavljenog kraja II svetskog rata 9. maja 1945. do 15. maja, i duže, u takozvanom produženom ratu na tlu Jugoslavije.



Sa preostalim razbijenim grupama i grupicama okupatorskih kvislinških i kolaboracionističkih vojnika koji nisu hteli da polože oružje iako su na to bili kapitulacijom primorani, dolazilo je do teških okršaja. U njima je sasvim neopravdano izgubilo živote više od 1.600 boraca oslobodilačke Jugoslovenske armije, a više od 3.000 ih je ranjeno. I sve to kada su na svim frontovima, izuzev našem, oružja zanemela!

Pošto svi branitelji poraženih prelaze preko glavnog pitanja - kako su rečene žrtve nastale, treba ih podsetiti na sledeće: prvo, žrtve su nastale kao rezultat poslednjeg otpora kvislinga i kolaboracionista, kojim su željeli da svoj poraz što bolje osvetnički „naplate“ pred izlazak na sud pravde i, drugo, usled izvesnih, individualnih prekršaja boraca kojima je „prekipelo“ kada su se našli licem u lice sa poznatim zločincima, pa su, rizikujući i svoj život, uzeli „pravdu u ruke“ po kratkom postupku.

Poznato je da asanacija tog poslednjeg bojnog poprišta nije vršena. Ustvari, pobednik je „pokupio“ svoje poginule, a poražene nije imao ko da sahrani. Njih su po bojištu, oko svojih kuća, skupljali meštani i pohranjivali u rovove koje su iskopali i u prirodne jame, bez obeležja.

Te žrtve su, dakle, produkt produženog ratnog otpora koga su gubitnici rata izabrali a time i preuzeli svu odgovornost za posledice, posebno za naknadne žrtve pobedničke i poražene strane. Jugoslovenska armija se više nije borila protiv regularne vojske koja je kapitulirala, već protiv zločinačkih pobunjenika.

Jedan od najzlonamernijih pokušaja u pomenutoj hajci jeste spočitavanje tzv. komandne odgovornosti Vrhovnoj komandi i Titu lično za neželjene događaje u „produženom ratu“ na severozapadu Jugoslavije 1945. Na dan objavljene kapitulacije i kraja rata, Tito je iz Beograda 9. maja 1945. preko radija čestitao narodima Jugoslavije pobedu nad fašističkim okupatorom i njegovim slugama, pa se tom prilikom obratio i našim gubitnicima „s one strane barikada“ sledećim rečima: „...Upućujem svoj poziv svim zavedenim koji su s oružjem u ruci služili okupatoru, bez obzira na to da li se nalaze u četnicima, ustašama, domobranima i tako dalje, da odmah polože svoje oružje i predaju se najbližim vlastima. U isto vreme izjavljujem da naši narodi, graditelji nove, srećnije Jugoslavije neće dozvoliti nikome da ih ometa u njihovim naporima na izgradnji. Sa svim onima koji bi to produžili, naš narod i naša vojska nemilosrdno će postupati...“

Na predlog maršala Tita i Nacionalnog komiteta oslobođenja Jugoslavije Predsedništvo AVNOJ-a još 21. novembra 1944. donosi odluku o opštoj amnestiji po kojoj su svi oni koji nisu strahovali od kazne za počinjena zla imali dovoljno vremena da pređu na stranu NOVJ. Većina takvih je i prešla, međutim, docnije, u primeni amnestije je došlo do izvesnih propusta. Zapravo, vojni sudovi su počeli preusko da primenjuju Odluku Avnoja o amnestiji, pa je Tito, 12. januara 1945. glavnim štabovima Slovenije, Hrvatske, Vojnoj upravi za Vojvodinu, glavnim štabovima Srbije i Makedonije, te štabovima I, II i III armije i Štabu Mornarice NOVJ poslao sledeće „Naređenje: „N a r e đ u j e m: 1. Da se amnestija bezuslovno primjeni na sva lica koja su njom obuhvaćena. 2. Da se nad licima koja su osuđena na smrtnu kaznu, a za koja je dokazano da su neposredno izvršila zločine, kao što su ubistvo, palež, pljačka i silovanje, smrtna kazna smije izvršiti tek nakon odobrenja po nadležnim vijećima u smislu čl. 29. Uredbe. Nad ostalim licima koja su osuđena na smrtnu kaznu kao što su rukovodioci, organizatori i intelektualni začetnici zločina i izdajničkog djelovanja, smrtna kazna smije se izvršiti jedino i isključivo nakon prethodnog odobrenja vijeća Višeg vojnog suda kod Vrhovnog štaba. 3. Da se ova naredba dostavi svim vojnim sudovima i vijećima na vašoj teritoriji.“

Mimo ovih Titovih upozorenja, naredbi i drugih mera ipak je, tu i tamo, dolazilo do samovolje u postupcima prema ratnim zarobljenicima. Četrnaestog maja 1945. štabovima Prve, Druge, Treće i Četvrte armije i glavnim štabovima Slovenije i Hrvatske, Tito je uputio depešu sa rezolutnim naređenjem:

„Preduzmite najenergičnije mjere da se po svaku cijenu spriječi ubijanje ratnih zarobljenika i uhapšenika od strane jedinica, pojedinih organa i pojedinaca. Ukoliko postoje među zarobljenicima i uhapšenicima takva lica koja treba da odgovaraju za djela ratnih zločinstava, predavati ih na revers vojnim sudovima radi daljeg postupka.“ (A-IZDG SRSI. k. 41, f. III).

Istog dana, u razmaku od samo nekoliko sati, radi temeljnijeg ostvarivanja naredbe iz prethodne depeše, istim štabovima uputio sledeće dopune: „Sve ratne zarobljenike predati Glavnom štabu Slovenije i Glavnom štabu Hrvatske. Obezbjeđenje daće Armija. Naređenje za dalje transportovanje i raspored zarobljenika slijedi. Javite odmah koliko imate zarobljenih koje ćete primati od armija kao i u kojim mjestima se nalaze.“ Svi štabovi su već idućeg dana (16. maja) dostavili tražene podatke. Uspostavljeni su organizacija i kontrola postupanja. Jedino Glavni štab Slovenije nije dostavio izveštaj jer je neposredno pre toga rasformiran, pa je njegove operativne poslove preuzela Četvrta armija, a svi drugi poslovi i odgovornost za njih ostali su rukovodstvu i organima Slovenije.

Na kraju ovog hronološkog citiranja dokumenata i u arhivama pohranjenog mnoštva drugih na istu temu koji nepogrešivo ukazuju na pravu istinu, evo i jednog izvoda iz Titovog govora pred narodom u Osijeku nakon povratka iz Slovenije gde je boravio 15 dana (od 16. maja do 1. juna 1945. Tada je rekao i sledeće: „... Vidio sam kolone izbjeglica, onih nesrećnih zavedenih ljudi, koje su povukli za sobom okupator i njegove sluge preko naše granice.

Oni se sada vraćaju u svoj rodni kraj. Naći će opustošena ognjišta i savjest će ih gristi što su se dali zavesti. Treba jasno da kažemo da mi nećemo biti nemilosrdni, niti ćemo se svetiti. Tim ljudima mi pružamo ruku i želimo da se uključe u opće zajedničke napore za izgradnju naše zemlje. Prema njima će se postupati kao prema svima koji su dostojni da budu građani naše zemlje, a nisu se okrvavili nevinom krvlju naroda. Onaj ko je okrvavio svoje ruke, ko je učestvovao u zločinima, mora odgovarati pred narodnim sudom, njega će stići narodna pravda“.

Nosioci sadašnje revanšističke hajke zlonamerno zaobilaze objektivne okolnosti mesta, vremena, brzih promena situacija i stvarne pozicije gubitničke strane koja je još nepokorno varničila, iznuđavajući još krvi i žrtava onih koji su se teško izborili za slobodu svoje zemlje. Da su kojim slučajem izostale mere koje je preduzimao Tito u svojstvu Vrhovnog komandanta, posledice bi tek bile nesagledive.

Preuzeto sa Facebook-a