Sarajevska regija , Romanija i Podrinje - Srebrenica

Indeks članaka

grb Srebrenica

Srebrenica, zajedno sa područjem Osat, zahvata središnje rubno područje istočnog dijela Republike Srpske. Jednim dijelom istočni i cijeli južni dio opštine leži u zavoju Drine i predstavlja sastavi dio šireg, veoma živopisnog geografskog mozaika Podrinja. Geografski, teritorija opštine, ukupne površine 533,4 km², omeđena je susjednim opštinama: sa juga Rogaticom, sa zapada Vlasenicom i Milićima, a sa sjevera Bratuncem. Njen istočni dio silazi na Drinu, koja je, istovremeno, i granica sa Republikom Srbijom. Urbano područje grada Srebrenice prostire se na sjevernim padinama površi Zeleni Jadar, oko uske dolinske ravni Crvene rijeke i Ćićevačkog potoka, sastavnica Križevice. Srebrenica leži na 360 m nadmorske visine. Grad se razvija prema sjevernoj osi otvorene dolinske ravni, na presjeku koordinata 43º 59' SGŠ i 19º 26' IGD

U neposrednoj blizini Srebrenice nalazi se rimski lokalitet Domavija.

Antički lokalitet Domavija nalazi se u neposrednoj blizini manastira Sase kod Srebrenice, u Republici Srpskoj, Bosni i Hercegovini.

Ovaj lokalitet je ostatak rimske naseobina Domavija (Momavium). Sudeći po kopiji jedne rimske geografske karte iz III vijeka, cio ovaj kraj oko Srebrenice se nazivao Argentaria, što bi, slobodno prevedeno, moglo da znači Srebrenica. Argentaria je, možda drugi dio punog izraza: metalna argentaria - srebreni rudnici, rudnici centra. Riječ Domavia nije međutim latinskog porijekla, već vjerovatno keltskog, što ukazuje da je ovo naselje postojalo i prije Rimljana. Svoj puni procvat Domavia je doživjela u III vijeku. Srušili su je Avari i Sloveni prilikom svojih mnogobrojnih upada na Balkan u VI vijeku, možda 582, kada su srušili i Sirmijum, a možda posle smrti cara Mavrikija (602 godine), koji je je bio preduzeo poslednju vojnu ekspediciju protiv Slovena.

Mozaici antičkog lokaliteta Domavija spadaju među najkasnije nalaze mozaika klasične epohe u Bosni i Hercegovini. Pored toga ovdje su pronađeni i ostaci velike javne banje i zgrada opštine tj. kurija. Mozaici su nađeni na ostacima zidova banje za koje se prema sačuvanim istorijskim podacima smatra da je postojala već 220. godine i da je bila u upotrebi do IV vijeka. Bile su to moderne terme sa podijeljenim muško-ženskim odjeljenjem i po ugledu na pompejske terme.

Drugi mozaik u Domaviji je ornamentalnog karaktera i sastoji se od bogatog okvira prepleta raznobojnih kvadrata i rombova unutar kojeg je kvadratno polje sa mrežom rombova i sitnih kvadratnih polja, a u njima su svastike, ukrštene dijagonale, čvorovi, šah polja, četvoropisne rozete i drugi raznovrsni geometrijski motivi. Mozaici u Sasama datiraju iz 4 vijeka.

U apsidi zgrade-kurije i u ostacima kupališta u antičkoj Domaviji pronađeni su i fragmenti fresko-ukrasa, uglavnom slikane imitacije raznobojnog mermera. Na tom lokalitetu sačuvan je i veći broj fragmenata štukoukrasa sa vegetabilnim motivima i profilacijom, kao i komadi profilisanih kamenih vijenaca i ukrasnih mermernih ploča na kojima su isklesani motivi palmeta ili niske bisera (Ševo, 2002.).

Srebrenica se spominje od druge polovine 14. veka kao važno rudarsko mjesto, koje je dobilo ime po rudnicima srebra.

Ugarski kralj Žigmund Luksemburški je nakon rata protiv Bosne, iz njenog sastava izdvojio Srebrenicu i poklonio je srpskom despotu Stefanu Lazareviću 1411. godine.Stefan Lazarević je svoju vladavinu u toj oblasti započeo jednim teškim činom. Kad su se u rudniku Srebrenici pobunili rudari, naredio je da se kolovođe kazne stavljanjem usijanih belutaka pod kolena, i tako zauvek ostanu osakaćeni. U starom ćirilskom srpskom dokumentu koji opisuje kako je Srebrenica osvojena od Bosne, za njezine stanovnike se kaže: "Se že vsi jeresi bogomilskie sut".

U srednjem vijeku je promenilo više gospodara dok nije potpala pod Turke u 16. veku.

Vojska Kraljevine Srbije je zauzela Srebrenicu od Austrougarske 18. septembra 1914. Godine

Za vrijeme Drugog svjetskog rata u Srebrenici je masovno postradalo srpsko stanovništvo. Od Srba koji su živjeli u Srebrenici, ostala je živa samo jedna djevojčica

U periodu od 1992. do 1995. godine kontrolu nad gradom su imale i srpske i bošnjačke naoružane formacije koje su ignorisale rezoluciju 824 Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija od 6. maja 1993. u kojoj se Srebrenica proglašava demilitarizovanom zonom pod zaštitom Ujedinjenih nacija. Velika količina oružja, međusobno nepoverenje i netrpeljivost dovodila je do stalnih odmazdi nad civilnim stanovništvom koje je bilo izloženo ubistvima i progonima uglavnom po nacionalnoj osnovi. Muslimansko stanovništvo 19. aprila 1992. godine je predalo oružje, a grad je stavljen pod kontrolu Republike Srpske.

Dijelovi teksta preuzeti sa Vikipedije

pdfSrebrenica kroz vijekove (feljton)

srebrenica0  srebrenica grad 

srebrenica1srebrenica2srebrenica3srebrenica4

"Politika" 1936.