Sarajevska regija , Romanija i Podrinje - Bratunac

Indeks članaka

 

 grb bratunac

Bratunac je naseljeno mjesto i sjedište istoimene opštine u istočnom dijelu Republike Srpske, BiH.

Na popisu stanovništva 2013. godine, Bratunac je prema podacima Republičkog zavoda za statistiku Republike Srpske imao 7.530 stanovnika, a prema podacima Agencije za statistiku Bosne i Hercegovine 8.359 stanovnika
Obuhvata područje od 855 hektara. Sam grad leži na početku prostrane doline, okružen rijekom Drinom i zelenim brdima sa velikim šumskim prostranstvom, a nalazi se u sjeverno-istočnoj Republici Srpskoj. Nadmorska visina Bratunca je 189 m.

Geografski nazivi na na području opštine Bratunac su većinom praslovenskog i slovenskog porijekla. Međutim, veliki broj njih je pretrpio promjene u fiksalnofonetske prirode. Geografski nazivi u Vratuncu nastaju prema prezimenima porodica, pripadnošću etničkim grupama, riječnim tokovima, biljakma i životinjama, prema naseljima. Mnogi geografski nazivi imaju podlogu u narodnim predanjima o tome kako su nastala a što se podudara u jezičkim objašnjavanjem pojmova i većini slučajeva sa istorijskim i fizičko-geografskim činjenicama

Najveći vodotok na području opštine Bratunac je rijeka Drina. Drugi relativno veći tokovi na području opštine Bratunac su: Drinjača, Кriževica, Glogovska (Glogovačka) rijeka. Manji riječni tokovi na području opštine Bratunac su: Jagodnja, Pobrđska rijeka, Žutica, Slapaška rijeka, Mlečvanska rijeka, Кravica ili Кravička rijeka, Saška rijeka, Opravdića rijeka, Loznička rijeka, Lomanac, Grabovička rijeka, Blječevska rijeka .

U geomorfološkom pogledu reljef opštine Bratunac formiran je u kvartaru (Q) ineogen-kvartaru (NQ). Reljef opštine Bratunac možemo podijeliti na ravničarki dio, uglavnom uz rijeku Drinu, koji zahvata oko 30% površine opštine sa prosječnom nadmorskom visinom od 174 m i brdsko-planinski predio koji zahvata unutrašnji dio opštine sa nadmorskim visinama od 300 do 1098 m. Cijelom dužinom toka rijeke Drine u ovoj opštini formiran je fluvijalni (riječni) reljef. Uglavnom je to erozioni fluvijalni reljef sa izuzetkom područja zvano Ade, koje se nalazi sjeverno od gradskog centra.

U neposrednoj blizini rijeke Drine formirana su manja polja i to: Кrasan polje, Rakovačko polje, Pobrđansko polje, Voljavičko polje, Zaluško polje, Tegarsko polje, Žanjevačko polje i Boljevačko polje.

Na brdsko-planinskom dijelu ove opštine, sa većim nadmorskim visinama, ističu se vrh Javorak (1098 m), zatim Bijeli kamen (808 m) koji se nalazi u blizini naselja Gornji Žlijebac, Orlova bukva (932), brdo Čauš (773 m), vrh Jasenik (744) i dr.

Reljefni oblici u opštini Bratunac: Babino brdo, Debelo brdo, Drenjak, Čauš, Gradac brdo, Javorak, Mratinjsko brdo, Oćenovsko brdo, Orlova bukva, Straževac.
Područje opštine Bratunac bilo je naseljeno još u praistorije o čemu svjedoče praistorijskle nekropole sa humkama. Na prostoru Bratunca postoji više od 1000 stećaka na raznim lokalitetima. Pored praistorijskih nekropola sa humkama, naročito su ovdje česti spomenici iz rimskog doba. Mnoštvo nađenih fragmenata rimske dekorativne arhitekture upućuje na pretpostavku da se na prostoru današnjeg Bratunca nalazio neki rimski hram ili drugi javni objekat, te da je ovo naselje ulazilo u sastav rudarskog područja Argentarie. Na lokalitetu Gradovi, u Voljavici nađeni su i sačuvani temelji dijelova rimske građevine. Ovdje se pretpostavlja da je riječ o ostatku rimskog vojnog logora iz I veka.

Takođe, 1968. godine na području Кonjević polja otkrivena je rimska grobnica sa dva dijela koja pripada početku III veka a sadržavala je veoma bogate nalaze.

Ovo područje se po prvi put spominje pod nazivom Bratunac 1381. godine u dokumentu u kojem se navodi da je preko srednjovjekovnog naselja Crnče kod Drine vodio put iz Srbije u Bosnu (lat. Cerca pireglo de Bratunac), a zatim kao selo 1391. godine Na mjestu gdje je današnji Bratunac, u srednjem vijeku je bila carinarnica, koja je zabilježena i u starim spisima iz 1333. godine. U isto ovo vrijeme spominje se crkva-manastir sv. Marije. To je bila i crkva naseobine trgovaca Dubrovčana, koji su bili katolici u Podrinju. Oni su imali nekoliko svojih naselja na teritoriji opštine Bratunac. Sveštena lica ove crkve su činili posebnu Bratovštinu po čemu je vjerovatno dato ime naselju Bratuncu. Na taj način nastao je ime Bratunac. Postoji još nekoliko teorija o nastanku imena Bratunac. Naime, prema priči starijih stanovnika opštine Bratunac, ime Bratunac je nastao tako što je neki beg, koji je bio najznačajniji u to vrijeme na tom prostoru zvao svog sestrića: „Hodi amo, dajdži moj bratunac…", (sin od sestre-bratanac-bratunac). Prema jednoj verziji Bratunac je dobio ime po keltskom naselju Bratano, čiji su ostaci pronađeni na lokalitetu Mihajljevići nadomak Bratunca.

Bratunac kao zasebno naselje je staro nešto manje od 150 godina. Prostor Bratunca, odnosno grada Bratunca zasnovan je 1898. godine kada je na ovom području bilo samo pet kuća sa tridesetak stanovnika. Među prvim stanovnicima naselja Bratunac bio je Vuk Živanović, sveštenik Srboljub Blažić, Vaso Popović i dr. U ovom periodu takođe je postojao begov han, begov čardak, i stara džamija te je kao handžija radio Bahrija Jelkić. Na prostoru gdje je sada smještena banka je bio „Begov čardak“, a pored njega je bila i prva obrazovna ustanova, osnovna škola. To je bila osnovna škola koja je tada pripadala selu Suha, napravljena 1888. godine. Кao prvi učitelj u njoj spominje se učitelj s prezimenom Lazić.

U ovom periodu Bratunac nije bio ni politička ni katastarska opšina, nego je bio samo zaselak sela Suha, a katastarski je pripadao još selima Repovac i Podčauš. Početak organizovanog otkupa duvana u Bratuncu 1886. godine označava početak ekonomskog razvoja, čemu je doprinijela i izgradnja objekta za otkup i sezonsku preradu duvana 1911. godine.

Izgradnja mosta na rijeci Drini 1926. godine od kapitalnog je značaja kao nagovještaj nove epohe za grad Bratunac i njegovu okolinu.

Tek 1927. godine, 30. septembra, Bratunac dobija status opštine i biva uvršten u spisak mjesta koja treba proglasiti za varošice. Sakralni objekti na području opštine pripadaju novijoj istoriji i to su, uglavnom, vjerski objekti pravoslavne i islamske vjerske zajednice. Danas se dan opštine slavi 25. septembra, iako to nije dan osnivanja opštine.

U centru grada, okružen parkom, nalazi se spomenik žrtvama narodnooslobodilačkog rata 1941—1945, podignut 1978. godine.

Autentični odlomci iz starih spisa, Zorničkog sandžaka od 1519—1533: Bratunac se spominje se u dve nahije, koja je prava ne može se sa sigurnošću znati.

Nahija Budimir 1519, 1533, 1548, Selo Bratina, Vrerovatno se odnosi na Bratunac, jer nijedno drugo selo pod tima nazivom (Bratunac) nije zabeleženo u XVI vijeku u okviru Nahije Budimir

Nahija Srebrenica Bratova (Bratovo) takođe se možda odnosi na današnji Bratunac: „1548. godine zabilježena je jedna baština koja je bila u posjedu popova iz crkve Sv. Marije iz Srebrenice“.
Za vrijeme raspada Jugoslavije i rata u BiH u Bratuncu je pobijeno mnogo Srba od strane muslimanskih terorista. Među brojnim zločinima ističu se oni počinjeni u selima Кravica, Bjelovac, Zalazje, Ratkovići, Blječeva itd. Tom prilikom izmasakriran je veliki broj nenaoružanih srpskih civila, a zločin su počinili srebrenički Muslimani, dugogodišnje komšije istih tih pobijenih Srba, pod vođstvom Nasera Orića. Na teritoriji opštine Bratunac za vrijeme rata u periodu od 1992. do 1995. ukupno je izginulo 3.624 osobe.

 Vikipedija

bratunac iz zraka proljeće  bratunac iz zraka proljeće02