Sarajevska regija , Romanija i Podrinje - Rogatica

Indeks članaka

                                                                             Grb Rogatice 

Opština Rogatica prostire se sredinom istočnog dijela Republike Srpske, odnosno Bosne i Hercegovine. Na površini od 640 kilometara kvadratnih u 121 naseljenom mjestu živi oko 15.000 stanovnika. Graniči se sa opštinama Pale, Sokolac, Han Pijesak, Vlasenica, Srebrenica, Višegrad, Rudo, Ustiprača, Goražde i Pale/Prača.

Sjedište opštine, grad Rogatica na nadmorskoj visini 525 m, smješten je u prostranoj kotlini duž obala bistre planinske rijeke Rakitnice.

Grad Rogatica leži na 43 stepenu i 488 minuti sjeverne geografske širine i 19 stepenu i 1 minuti geografske dužine. Oko nje su brda Lunj sa zapada, Goletica sa sjevera, Tmor i Zasada na istoku, a nešto dalje na istoku prema Drini izdiže se planina Sjemeć (1497 m ), a na sjeveru Devetak (1417 m ).

Položaj Rogatice određuje i udaljenost većih gradova u Republici Srpskoj, Bosni i Hercegovini i regiji.

Rogatica kao naselje i urbani centar pominje se u zvaničnim dokumentima prvi put 1425. godine. Mnoge iskopine i drugi dokumenti govore da je u ovom području egzistiralo naselje još u praistorijskom i antičkom dobu.

Samo ime Rogatica je domaćeg, slovenskog porijekla.

Treba napomenuti da je ovdje u srednjem vijeku živjela porodica sličnog imena, Rogatići, po kojima je grad dobio ime.
1918-1941Stećci su svojom veličinom, ukrasnim elementima i brojnošću svjedočili o snazi, položaju i uticaju onih nad čijim posmrtnim ostacima su podizani. Mjereći po tome i broju grupnih, u nekropolama okupljenih, ali i ,,samaca,, stećaka, područje opštine Rogatica bilo je gusto naseljeno. Dokaz za to su brojne nekropole rasute širom opštine. Najveća je svakako ona u selu Varošišta, nedaleko od srednjovjekovnog grada Borča. Tu je i impozantna nekropola u Lađevinama, neposredno uz srpsko pravoslavno groblje. Dva stećka u obliku sarkofaga sa svojim dimenzijama naročito su se isticala, a 1914. godine su prenesena u Sarajevo i nalaze se u bašti Zemaljskog muzeja i predstavljaju najkarasteričnije i najreprezentativnije dokumente o običajima, pismenosti i umjetničkim težnjama tadašnjih žitelja ovog kraja.

U parku Doma zdravlja u Rogatici formirana je mala kolonija kamenih spomenika-lapida koji potiču iz antičkog doba i predstavljaju dragocijene dokumente o životu i razvoju grada iz tog perioda.

Desetak kilometara južno od Rogatice nalaze se ostaci srednjevijekovnog grada Borča. Još u X vijeku ovaj grad pominje se kao utvrđenje i mnogi istoričari ga nazivaju "SLAVNI GRAD " jer je bio vojnički, kulturni i privredni , pa i saobraćajni centar ovog dijela Balkana. Glavni dijelovi njegovih bedema davno su razrušeni, ali se po ostacima može zaključiti da je to bilo jedno od najprostranijih utvrđenja u Bosni tog vremena. Nedaleko od ostatka srednjovjekovnog grada Borča nalazi se nekropola kamenih nadgrobnih spomenika u kojoj su se sahranjivali članovi vlastelinskih porodica Radinjović-Pavlović.

Čuveni kameni most na rijeci Žepi čiju je ljepotu opisao nobelovac Ivo Andrić nalazi se 35 kilometara sjeveroistočno od Rogatice. Podizanje ovog mosta dovodi se u vezu sa izgradnjom mosta Mehmed-Paše Sokolovića u Višegradu, te se predpostavlja da je završen u drugoj polovini XVI vijeka.

Prvi hotel ...

Prvi hotel u Rogatici otvoren je 1900.godine, njegov vlasnik bio je čeh Franjo Jakuš. To je bio hotel sa restoranom za ishrany vojske,građanstva i sreskih činovnika i kupatilom evropskog standarda (kada, tuš i topla voda). Ovaj hotel 1911.godine Franjo Jakuš prodaje Bećiru Čapljiću a on gradi novi savremeniji hotel 1913.godine.

Treći hotel 1935.godine otvorio je Milan Pešikan iz Sarajeva.

Prvi bioskop...

Prvi bioskop otvoren je 1940.godine u Sali hotela "Rogatica".

Ekspoloatacija uglja...

U 1919.godini otpočela je eksploatacija ugljenokopa u Kukavicama kod Rogatice, a 1928.godine preko brda Kulete izgrađena je žičara za direktno transportovanje uglja vagonetima na željezničku stanicu Mesići. Tu je podignuta i zgrada za smještaj termoelektrane (sa dvije lokomobile) i za separaciju.

Prva sijalica u Rogatici...

Prva sijalica u Rogatici je zasijala 1934.godine putem dalekovoda i trafostanice na Topliku koja i danas postoji. Te,prve, sijalice su postavljene u glavnoj ulici, a svijetlo su dobili zgrada sreza, bolnica, oficirski paviljon, pošta, škola, hoteli i kafane i kuće bogatijih rogatičana: Mile Gluhović, Veso Čavarkapa, Lazar Đokić, Juroš Malović, dr. Božo Bulajić, Hajraga Vejzagić, Edhem Šehović, advokat Klinger, učitelj Dragutin Ouska i drugi.Cijena uvođenja ,,lektrike,, koštalo je 4000 dinara, a poređenja radi za te pare su se mogla kupitu četiri dobra vola. Cijena kilovata tadašnje struje koštala je 4 dinara, a cijena 1 kilograma mesa koštala je tada 6 do 8 dinara, 4 jajeta 1 dinar a manji somun pola dinara.

Prvo javno kupatilo...

Prvo javno kupatilo ili hamam sagrađeno je prije 1528.godine pa slijedi konstatacija da je već te godine morao postojati barem jedan vodovod koji je opskrbljivao vodom ako ništa drugo, onda navedeni hamam.

Gradski vodovod...

Tokom 1905/1906.godine o trošku vojske i opštine izgrađen je moderan gradski vodovod u Rogatici sa izvorišta u Seljanima odakle se i danas grad dijelimično snabdjeva vodom.

Prvi ljekar u Rogatici...

O javnoj higijeni i zdravlju u prvo vrijeme su se starali vojni ljekari.

Prvi civilni ljekar dolazi u Rogaticu 1883.godine. Od tada zapravo i počinje rad zdravstvene službe u narodu.

Prva Srpska osnovna škola...

Prva Srpska osnovna škola u Rogatici otvorena je 1880.godine čiji je učitelj bio Crnogorac Milovan Stanišić iz Vinića od Danilovgrada.

Pravoslavna crkva...

Zajedničkim naporima gradskog i okolnog srpskog stanovništva podignuta je 1886.godine pravoslavna crkva u Rogatici.

Prva autobuska linija...

Prva autobuska linija otvorena je 1940.godine na relaciji Sarajevo-Rogatica koja je dijelimično zamijenila fijakere za prevoz putnika i pošte.

rogaticalu3qc7

 rogatica1918 1941
 nekad
 rogatica2  rogatica
 sad