Kostajnica
Hrvatska Kostajnica (do 1995. Kostajnica) je grad u Hrvatskoj u Sisačko-moslavačkoj županiji. Prema popisu iz 2011. godine Kostajnica je imala 2.756 stanovnika.
Kostajnica je grad na Baniji (Sisačko-moslavačka županija). Smešten je u središnjem delu Pounja, podno Zrinske gore. Grad je nastao na ostrvcetu usred reke Une, a glavnina naselja pruža se uz levu obalu reke.
Kroz Kostajnicu prolaze važni saobraćajni smerovi prvenstveno dolinom reke Une prema jugu.
Prvi put u istoriji Kostajnica se spominje 1240. godine, u ispravi meštra templarskog reda u Dubici, a kojom se potvrđuje kupovina neke zemlje u dubičkom kotaru.
U ispravi hrvatsko-ugarskog kralja Bele IV. od 4. jula 1258. godine ponovo se spominje Kostajnica u sporu oko zemlje. Isprva rješava spor koji je nastao zbog zemlje koja se zove Kostajnica, a spor je nastao zato što neki podložnici dubičkog kastruma tvrde, da je kostajnički građanin Hutnika zaposjeo tu zemlju Kostajnicu silom, po smrti kralja Kolomana. Hutnika tvrdi obratno, da je tu zemlju uživao već za kraljeva života i sve do sada u miru. Kralj povjerava rješavanje problema Zagrebačkom kaptolu, a njihov čovjek ispitavši slučaj na licu mjesta, rješava ga tako da je Hutnika vratio sam dio zemlje Dubičanima. Između njihovih posjeda određene su međe.
I u Kostajnici su se vodile borbe s Turcima od 1556. – 1562. Na proljeće 1556. zaposjedao je bosanski paša gradove Kostajnicu i Krupu na Uni. Ovi gradovi pripadali su banu Nikoli Zrinskom koji je njihovu odbranu prije nekoliko godina povjerio kralju Ferdinandu. U te gradove kralj je postavio svoje posade koje nisu bile dovoljne za odbranu od Turaka.
Ali Zrinski je po svojim uhodama na vrijeme doznao namjere turske te je Kostajnicu i Krupu na Uni postavio i svoju vojsku. Samo tako spasiše grad od pada pod sultanovu vlast. U ljeto 1556. Nikola Zrinski sprema se na polazak u južnu Ugarsku, gdje ga je bio pozvao kralj da pomogne u odbrani Sigeta od turske opsade. S velikom vojskom bosanski paša 16. jula 1556. stiže pred Kostajnicu. U gradu se nalazila posada, ali bez komandanta. Kapetan Lusthaller, kome je bila povjerena odbrana Kostajnice, desio se upravi onda s nekim oficirima u Stenišnjaku na časti. Posada kostajnička pokuša se odbraniti, ali turci su bili mnogobrojniji. Kasnije se proču glas da je Lusthaller za 2000 dukata izdao Turcima grad Kostajnicu, odlazeći namjerno u Stenišnjak…
Ustaški zločini u Drugom svetskom ratu
U Hrvatskoj Kostajnici su dvojica ustaša jurili jednu ženu da siluju . „Ona je bežala dok je mogla, a kada je posustala, stigli su je i oborili je na zemlju i jedan od njih je udario nogom u potiljak tako snažno da joj je odvalio svod lobanje. Krv i mozak su se prolili po njegovoj cipeli , a on je njenom kosom obrisao malo cipelu i produžio dalje“.
U istom selu su Marici ženi predsednika opštine Bore Lukića, rodom iz Lapova iz Srbije “ probušili obraz žicom provukli kroz usta i uši , a među noge je zabili kolac“. Žicu su stezali dok je nisu razderali celo lice“
Na prvi dan Duhova 1941. godine natporučnik Jelača je Aleksu Ostojića iz Hrvatske Kostajnice u zatvoru izveo u dvoriište i naredio mu da legne na levu stranu. „Onda mu je prišao, držeći veliki klin u jednoj a čekić u drugoj ruci, i zakucao nesrećnom Ostoji klin u desnu slepoočnicu, a zatim ga je jedan ustaša ubio iz revolvera.
Po popisu stanovništva iz 1991. godine, opština Kostajnica je imala 14.851 stanovnika, raspoređenih u 39 naseljenih mesta.
Bivša velika opština Kostajnica je novom teritorijalnom organizacijom u Hrvatskoj ukinuta i formirani su: grad Kostajnica i opštine: Donji Kukuruzari, Dubica i Majur.
Prema novoj teritorijalnoj podeli, nacionalni sastav 1991. godine je bio sledeći:
![]() ![]() |